تکنیک نمونه‌دهی
تصور کنید وارد کلاس می‌شوید و از دانش‌آموزی که با مفاهیم کلی ادبیات آشناست، می‌پرسید: «یک پاراگراف در مورد شاهنامه بنویس.» شما هیچ نمونه یا ساختاری به او نمی‌دهید و انتظار دارید بر اساس دانش پیشین خود، پاسخی مناسب ارائه دهد. این دقیقاً همان کاری است که در پرامپت‌نویسی بدون نمونه انجام می‌دهید.
پرامپت‌نویسی بدون نمونه (Zero-Shot)
پرامپت‌نویسی بدون نمونه، ساده‌ترین روش ارتباط با هوش مصنوعی است. در این تکنیک، شما بدون ارائه هیچ نمونه‌ای، درخواست خود را مطرح می‌کنید.
فرض کنید برای شروع کلاس تاریخ، به یک متن کوتاه و جذاب نیاز دارید. پرامپت شما می‌تواند به این صورت باشد:
یک مقدمه کوتاه و جذاب در حدود ۱۰۰ کلمه برای معرفی علل و پیامدهای انقلاب صنعتی برای دانش‌آموزان سال دهم بنویس.
در این روش، شما به توانایی هوش مصنوعی برای درک و اجرای وظایفش اعتماد می‌کنید. این تکنیک برای وظایف آسان و سر راست، فوق‌العاده کارآمد است.
پرامپت‌نویسی چند نمونه‌ای (Few-Shot)
گاهی اوقات، وظایف ما پیچیده‌تر هستند و نیاز به خروجی با سبک یا ساختار خاصی داریم. در این مواقع، از پرامپت‌نویسی چند نمونه‌ای استفاده می‌کنیم.
در این روش، قبل از طرح درخواست نهایی، چند مثال از الگوی مورد نظرمان را به هوش مصنوعی ارائه می‌دهیم. این تکنیک مانند زمانی است که قبل از دادن یک مسئله ریاضی جدید به دانش‌آموزان، چند نمونه از مسائل مشابه را با راه‌حل کامل روی تخته می‌نویسید.
شما با این کار، به آن‌ها «یاد می‌دهید» که از چه روشی برای حل مسئله جدید استفاده کنند. هوش مصنوعی نیز با دیدن مثال‌های شما، الگو را یاد می‌گیرد و درخواست شما را مطابق همان الگو اجرا می‌کند.
فرض کنید می‌خواهید هوش مصنوعی، متن‌های پیچیده علمی را به زبانی ساده برای دانش‌آموزان خلاصه کند و در پایان، سه سوال کلیدی از متن طرح نماید.
پرامپت شما می‌تواند این‌گونه باشد:
# مثال ۱:
- متن: فتوسنتز فرایندی است که در آن گیاهان سبز، دی‌اکسید کربن و آب را با استفاده از انرژی نوری خورشید به گلوکز (انرژی شیمیایی) و اکسیژن تبدیل می‌کنند.
- خلاصه ساده: گیاهان با استفاده از نور خورشید، هوا و آب برای خودشان غذا درست می‌کنند و اکسیژن آزاد می‌کنند.
- سوالات:
۱. مواد اولیه فتوسنتز چیستند؟
۲. منبع انرژی در این فرایند چیست؟
۳. یکی از محصولات مهم فتوسنتز برای ما چیست؟
---
# مثال ۲:
- متن: قانون اول نیوتن بیان می‌کند که یک جسم در حالت سکون یا حرکت یکنواخت در یک خط مستقیم، به همان حالت باقی می‌ماند مگر اینکه نیرویی خارجی به آن وارد شود.
- خلاصه ساده: اجسام دوست دارند وضعیت فعلی خود را حفظ کنند؛ اگر ساکن هستند، ساکن بمانند و اگر در حال حرکت هستند، به حرکت خود ادامه دهند، مگر اینکه چیزی آن‌ها را هل بدهد یا متوقف کند.
- سوالات:
۱. قانون اول نیوتن به چه نامی معروف است؟
۲. چه عاملی می‌تواند حالت حرکت یک جسم را تغییر دهد؟
۳. اگر به یک توپ در فضا ضربه بزنیم چه اتفاقی می‌افتد؟
---
# درخواست نهایی:
- متن: میتوکندری یکی از اندامک‌های سلولی است و مسئول تولید بخش عمده‌ای از آدنوزین تری‌فسفات سلول است که به عنوان منبع اصلی انرژی شیمیایی استفاده می‌شود.
- خلاصه ساده:
- سوالات:
خروجی مورد انتظار از هوش مصنوعی:
خلاصه ساده: میتوکندری‌ها مثل نیروگاه‌های سلول هستند که انرژی مورد نیاز سلول را تولید می‌کنند.
سوالات:
۱. میتوکندری کدام بخش از سلول است؟
۲. مولکول اصلی انرژی که توسط میتوکندری تولید می‌شود چه نام دارد؟
۳. وظیفه اصلی میتوکندری در سلول چیست؟
پرامپت‌نویسی تک‌نمونه‌ای (One-Shot):
گاهی اوقات نیازی نیست چندین مثال برای هوش مصنوعی بنویسید؛ ارائه فقط «یک نمونه‌ی قوی» کافی است تا مدل الگوی شما را یاد بگیرد. این روش به ویژه برای صرفه‌جویی در مصرف توکن و زمان بسیار مناسب است.
