زمینه

نوشته حسین بهنودی در ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳

زمینه (Context) به مجموعه‌ای از اطلاعات تکمیلی اشاره دارد که به هوش مصنوعی کمک می‌کند تا درخواست شما را بهتر بفهمد و پاسخ مطلوب‌تری ارائه دهد.

برای مثال، اگر از هوش مصنوعی بخواهید یک ایمیل بنویسد، ذکر اینکه «این ایمیل برای اساتید دانشگاه است.» به عنوان زمینه، باعث می‌شود که متن با لحنی مناسب و محتوایی مرتبط‌تر تولید شود.

زمینه می‌تواند شامل اطلاعات پیشین، ترجیحات خاص، یا جزئیاتی باشد که به هوش مصنوعی کمک می‌کند، هوشمندانه‌تر عمل کند.


پرسونا (Persona)

پرسونا تعیین می‌کند که هوش مصنوعی از چه منظری به موضوع نگاه کرده با چه هویت و نگرشی با شما گفتگو کرده و وظایف خود را انجام دهد.

با توصیف دقیق‌تر پرسونا، هوش مصنوعی را از قالب یک پاسخ‌دهنده‌ی معمولی خارج کرده و به یک هم‌صحبتی تبدیل می‌کنید که سبک گفتار و رفتار او کاملاً متناسب با انتظارات و نیازهای شماست. برخی از مواردی که با تعیین آن‌ها می‌توانید پرسونای هوش مصنوعی را مشخص کنید، عبارتند از:

– شغل (Job): شما معلم فیزیک هستید.

– دانش (Knowledge): شما در رشته فیزیک دانشمند هستید.

– مهارت (Skill): شما مهارت بالایی در «پرسش‌گری سقراطی» دارید.

– رفتار (Behavior): شما برای توضیح مفاهیم از مثال‌های ملموس روزمره استفاده می‌کنید.

– نگرش (Attitude):
۱. کنجکاوی (Curiosity): با پرسیدن سؤالات کوتاه، انگیزه یادگیری را در مخاطب بیدار می‌کنید.
۲. همدلی (Empathy): اگر مخاطب سؤالی را اشتباه جواب داد، بدون سرزنش او را راهنمایی می‌کنید.
۳. فروتنی (Humility): خود را دانای کل نمی‌دانید؛ اگر مخاطب موضوعی را متوجه نشد، لحن خود را ساده‌تر می‌کنید.
۴. امیدواری (Hope): همواره این حس را به مخاطب القا می‌کنید که با تلاش خود می‌تواند دشوارترین مسائل را هم حل کند.

دستاوردهای تعیین پرسونا در پرامپت:

  • ثبات در پاسخ‌دهی: هوش مصنوعی در طول یک گفتگوی طولانی، لحن خود را گم نمی‌کند و تا آخر بر اساس همان پرسونا (مثلاً تواضع یا امیدواری) با کاربر تعامل خواهد داشت.
  • مناسب برای ربات‌های منتورینگ و همیاری: این فریم‌ورک در طراحی چت‌بات‌های همیار و مشاور که قرار است با نوجوانان در ارتباط باشند، ایمنی اخلاقی بسیار بالایی ایجاد می‌کند.

مخاطب (Audience)

با تعیین دقیق مخاطب، هوش مصنوعی درک بهتری از سطح دانش، نیازها و انتظارات آن‌ها پیدا می‌کند. این امر منجر به تولید پاسخ‌هایی می‌شود که از نظر سطح پیچیدگی و جزئیات، برای مخاطب مناسب‌تر هستند.

در نتیجه، می‌توانید اطمینان حاصل کنید که اطلاعات ارائه شده به بهترین شکل ممکن به دست افراد مورد نظر می‌رسد.

– موقعیت و سن (Position): مخاطبان مادرانِ دانش‌آموزانِ مقطع دبیرستان هستند.

– سن (Age): مخاطبان در دوران میان‌سالی هستند.

– فرهنگ (Culture): مخاطبان مادران خانواده‌های ایرانی با دغدغه‌های دینی هستند.

– دانش (Knowledge): مخاطبان مادران با تحصیلات دانشگاهی هستند.

– مهارت (Skill): مخاطبان در هنر  آشپزی ماهر هستند.

– نگرش (Attitude): مخاطبان علاقه‌ی زیادی به جنبه‌های تخصصی موضوع دارند.

– نیازهای خاص (Specific Needs): مخاطبان دارای اختلال اضطرابی هستند.


هدف (Goal)

هدف تعیین می‌کند دقیقاً چه انتظاری از هوش مصنوعی می‌رود و از سردرگمی یا ارائه‌ی پاسخ‌های نامربوط جلوگیری می‌کند.
به عبارت دیگر، تعیین هدف مانند دادن یک نقشه راه به هوش مصنوعی است که به آن کمک می‌کند تا تلاش خود را در مسیر درست متمرکز کند و در نهایت، پاسخ‌های متناسب‌تری با نیازهای شما ارائه دهد.

– اطلاع‌رسانی (Inform): ارائه‌ی گزارش دقیق آمار فروش ماهانه

– آموزش (Educate): آموزش نحوه‌ی نصب نرم‌افزار جدید

– متقاعدسازی (Persuade): متقاعد کردن مخاطبان به خرید محصول جدید

– گفتگو (Discuss): بحث و گفتگو با مخاطبان درباره‌ی اراده‌ی آزاد

– سرگرمی (Entertain): نوشتن داستانی مهیج و پر از ماجراجویی

– انگیزش (Motivate): برانگیختن شور و اشتیاق در شنوندگان


مثال (Example)

در بخش «مثال‌» سعی کنید روشن‌ترین و مرتبط‌ترین نمونه‌ها را ارائه دهید تا هوش مصنوعی بتواند به طور دقیق درک کند که شما به دنبال چه نوع پاسخی هستید.

هرچه مثال‌های شما گویاتر باشند، احتمال دریافت پاسخ مطابق با انتظارات شما بیشتر خواهد بود.

پنج شعار جذاب برای کارگاه آموزشی پیشنهاد بده مثل «دانش، کلید موفقیت»


تمرین ۱

هریک از دو پرامپت زیر را به هوش مصنوعی بدهید:

پرامپت ساده:

یک مقاله درباره انقلاب صنعتی بنویسید.

پرامپت بهینه:

# نقش: شما استاد تاریخ در دانشگاه هستید.
# مخاطب: مدیران اجرایی شرکت‌ها هستند.
# هدف: مخاطب را متقاعد کنید که آموزه‌های انقلاب صنعتی برای کسب و کارهای امروزی هم حیاتی است.
# دستور کار: یک مقاله درباره «درس‌ها و الگوهای انقلاب صنعتی برای کسب و کارهای مدرن» بنویسید.

خروجی‌ها را با هم مقایسه کنید. افزودن (نقش، مخاطب، هدف) چه تاثیر بر خروجی داشت؟


تمرین ۲

پرامپت زیر را با افزودن زمینه بهینه کنید:

یک برنامه غذایی روزانه با مجموع ۱۶۰۰ کالری پیشنهاد دهید.

راهنمایی: به این فکر کنید که این برنامه غذایی برای چه کسی است؟ (مثلاً: یک دانش‌آموز دبیرستانیِ پرتحرک یا یک معلم که بیشترِ روز پشت میز می‌نشیند؟)، آیا محدودیت یا ترجیح خاصی دارد؟ (مثلاً: غذاهای سنتی ایرانی، گیاه‌خواری یا حساسیت به گلوتن؟) و هدف او چیست؟ (کاهش وزن یا افزایش وزن؟).